Góc nhìn: Vụ cô giáo bị quật ngã bởi học sinh lớp 7 Hà Nội

=> Về Trung Hòa

Từ hôm qua đoạn clip học trò lớp 7 nắm đầu, túm tóc rồi quật ngửa cô giáo xuống nền nhà lạnh lùng, hung hãn của một đứa trẻ. Cái đáng sợ hơn, đáng buồn hơn, nằm ở sự vô cảm, dửng dưng của cả lớp học. Một tập thể im lặng, đứng nhìn như bầy cừu, thậm chí lớp trưởng còn "Kéo rèm lại để bên ngoài không nhìn thấy”.

Nhưng thay vì tập trung xử lý hành vi bạo lực, nhà trường lại đề nghị điều tra nguồn phát tán clip. Điều này đặt ra một nghịch lý: giữa cái sai cần sửa và cái sai cần che, nhà trường chọn che.

bà Phạm Thị Thanh Hà - hiệu trưởng giải thích với truyền thông rằng: “Bạn ấy chỉ kéo tay cô giáo để lấy lại đồ chơi” - Rồi yêu cầu công an vào cuộc điều tra ai đã phát tán clip, chứ không đặt trọng tâm vào việc bảo vệ nhân phẩm của cô giáo, bảo vệ môi trường giáo dục, lên án đạo đức sa sút của trẻ. 

Người ta sẽ hỏi: Tại sao đám học trò không chạy lại ngăn cản? Tại sao không một cánh tay nào đưa ra để che chở cho cô giáo, người đáng lẽ là “người mẹ thứ hai” của chúng? Tại sao chúng vô cảm đến vậy? Tại sao tại sao???

Nhưng rồi lại giật mình nhớ ra: giữa gần 2 triệu giáo viên trên cả nước, và cả một hệ thống giáo dục đồ sộ, đã có ai dám mạnh mẽ lên tiếng bênh vực sự thật, bênh vực cho cô giáo chưa? Khi chính 2 triệu đồng nghiệp còn chọn im lặng, chọn che đậy, chọn vô cảm thì đòi hỏi gì ở những “con cừu non” kia dám đứng lên bảo vệ cô giáo?

Trong tâm lý học, đây là cơ chế né tránh trách nhiệm: khi đối diện một sự cố, con người hoặc tổ chức có xu hướng tìm cách bảo vệ hình ảnh, hơn là xử lý nguyên nhân.

Đó cũng là dạng “hành vi phòng thủ” đổ lỗi cho yếu tố bên ngoài (clip bị phát tán) để giảm sức ép nội bộ, thay vì nhìn thẳng vào sai phạm trong hệ thống (bạo lực học đường, quản lý lớp học lỏng lẻo).

Về lâu dài, cách hành xử này gieo cho học sinh một bài học méo mó: “Sai không đáng sợ, chỉ cần đừng để lộ ra ngoài.” Đây là một mô hình hành vi lệch chuẩn, khuyến khích sự giả dối thay vì trung thực.

===111

Hơn nữa Ông tiến sĩ - luật sư Lê Bá Thường - Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng việc phát tán này là vi phạm quyền trẻ em nghiêm trọng, người phát tán có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng. Mức độ xử lý dựa trên hậu quả và tính chất hành vi. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể xem xét trách nhiệm hình sự, đặc biệt nếu phát tán với động cơ trục lợi hoặc gây hậu quả tâm lý nghiêm trọng cho trẻ.

Theo Luật Giáo dục 2019 và Nghị định 80/2017/NĐ-CP, trách nhiệm của nhà trường là đảm bảo môi trường an toàn, lành mạnh và bảo vệ nhân phẩm giáo viên, học sinh.

Hành vi bạo lực trong lớp học phải được xem xét kỷ luật, có biện pháp tư vấn tâm lý, và công khai xử lý minh bạch.

Việc clip lan truyền, nếu phản ánh đúng sự thật, không phải là vi phạm pháp luật hình sự. Chỉ khi clip bị cắt ghép xuyên tạc hoặc xâm phạm quyền trẻ em mà không che mặt thì mới có vấn đề.

Do đó, thay vì điều tra “ai tung clip”, nhà trường cần ưu tiên giải quyết gốc rễ bạo lực. Tập trung vào người đăng clip chẳng khác nào đánh tráo trọng tâm pháp lý: biến việc phản ánh sự thật thành cái sai, còn hành vi bạo lực thì bị xem nhẹ.

Từ góc nhìn pháp lý, nhà trường đã đặt sai trọng tâm khi xem việc lan truyền clip là vấn đề chính. Từ góc nhìn tâm lý học hành vi, phản ứng ấy phản ánh cơ chế né tránh trách nhiệm, dẫn tới nguy cơ gieo cho thế hệ trẻ một bài học lệch lạc về giá trị thật – giả.

Chúng ta không thể xây dựng một nền giáo dục tử tế bằng cách che rèm, khóa cửa, chặn thông tin. Giáo dục không phải là nơi để làm đẹp báo cáo, mà là nơi cần dũng khí để đối diện với sự thật, để sửa sai, để cứu vãn niềm tin.

Một clip, một hành vi, một lớp học im lặng… đã phản chiếu cả một thực trạng: chúng ta đang có hàng triệu giáo viên vô cảm đào tạo ra những thế hệ học trò vô cảm, và cả một hệ thống người lớn cũng đang vô cảm. Đó mới là điều đáng sợ nhất.